રેડિયેશન પ્રેશર (વિકિરણ દબાણ) એટલે શું?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રેડિયેશન પ્રેશર એ વિદ્યુતચુંબકીય ક્ષેત્ર અને સપાટી વચ્ચે વેગમાનના આદાન-પ્રદાનને કારણે કોઈપણ સપાટી પર લાગતું યાંત્રિક દબાણ છે.
જ્યારે વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો (જેમ કે પ્રકાશ) કોઈ સપાટી પર અથડાય છે,ત્યારે તેઓ તેને વેગમાન સ્થાનાંતરિત કરે છે.
વિદ્યુતચુંબકત્વના સિદ્ધાંત મુજબ,જો કોઈ સપાટી $U$ ઊર્જા ધરાવતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગને સંપૂર્ણપણે શોષી લે,તો સપાટી પર સ્થાનાંતરિત થયેલ વેગમાન $p = U/c$ છે,જ્યાં $c$ એ પ્રકાશની ગતિ છે.
જો સપાટી તરંગને સંપૂર્ણપણે પરાવર્તિત કરે,તો સ્થાનાંતરિત થયેલ વેગમાન $p = 2U/c$ છે.
વેગમાનના આ સ્થાનાંતરણને કારણે બળ ઉત્પન્ન થાય છે,અને એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ લાગતા આ બળને રેડિયેશન પ્રેશર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$0.6 \ W/m^2$ તીવ્રતા ધરાવતું વિદ્યુતચુંબકીય વિકિરણ એક કાળી સપાટી પર પડે છે. સપાટી પર લાગતું વિકિરણ દબાણ કેટલું હશે?

ફોટોન વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?

$633 \ nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા લેસર પુંજનો પાવર $3 \ mW$ છે. જો પુંજના આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $3 \ mm^2$ હોય,તો સપાટી પર લાગતું દબાણ કેટલું હશે? (ધારો કે સપાટી સંપૂર્ણ પરાવર્તક છે અને પ્રકાશ લંબરૂપે આપાત થાય છે.)

પ્રોફેસર $C.V.$ રામને એક પારદર્શક શૂન્યાવકાશ ચેમ્બરમાં લેસર બીમનો પ્રકાશ ફેંકીને એક નાનકડા હળવા દડાને હવામાં અધ્ધર રાખીને તેમના વિદ્યાર્થીઓને આશ્ચર્યચકિત કર્યા હતા. તેઓ $EM$ તરંગોના કયા ગુણધર્મનું પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા? આ ગુણધર્મનું વધુ એક ઉદાહરણ આપો.

અવકાશમાં મુક્તપણે તરતો એક અવકાશયાત્રી તેની ફ્લેશલાઇટનો રોકેટ તરીકે ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કરે છે. તે $10$ $W$ નો પ્રકાશનો કિરણપુંજ એક નિશ્ચિત દિશામાં ફેંકે છે જેથી તેને વિરુદ્ધ દિશામાં વેગમાન મળે. જો તેનું દળ $80$ kg હોય,તો $1$ $m/s$ નો વેગ પ્રાપ્ત કરવા માટે તેણે કેટલા સમય સુધી પ્રકાશ ફેંકવો પડશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo